các bệnh hô hấp thường gặp
LƯỢT TRUY CẬP
Trực tuyến27
Lượt truy cập hôm nay1'135
Tổng lượt truy cập1'231'366
  Chi tiết bài viết  
Thứ Sáu, 08/11/2013

Ngáy và hội chứng ngưng thở khi ngủ

“ Khi bạn ngủ nhưng không nghỉ”

                              ThS.BS. ĐẶNG THỊ MAI KHUÊ

                              BS khoa hô hấp Bệnh Viện Chợ Rẫy

                              BS trung tâm điều trị bệnh hô hấp Phổi Việt

Hội chứng ngưng thở khi ngủ là một bệnh lý hô hấp khá nghiêm trọng vì lâu dài nó sẽ gây hậu quả nặng nề lên sức khỏe. Cứ mỗi khi ngưng thở, tim và não của bệnh nhân phải chịu đựng một áp lực. Đêm này qua đêm nọ, giấc ngủ bệnh nhân sẽ bị rối loạn, chấc lượng giấc ngủ ngày càng giảm sút.

Ngáy trước giờ vẫn được xem là “ âm nhạc “ của cuộc sống. Nhiều ông còn tự hào rằng, không có tiếng ngáy của ông , bà (vợ) không thể nào ngủ được. Tuy nhiên  kể từ thập niên 70, khi phát hiện ra hội chứng ngưng thở khi ngủ, người ta cũng chứng minh được rằng có sự liên quan giữa ngáy và hội chứng ngưng thở khi ngủ. Ngáy là một trong những triệu chứng ngưng thở khi ngủ.

Hội chứng ngưng thở – giảm thở  khi ngủ do tắc nghẽn là gì?

Trong khi ngủ, bệnh nhân mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ , đường hô hấp trên ( hầu – họng) của bệnh nhân bị hẹp lại do sự “ thư giãn” thái quá của cơ hô hấp hầu họng ( giảm trương lực cơ), do khi ngủ, các cơ hô hấp cũng “ ngủ”.  Vì vậy, đường hô hấp trên của bệnh nhân sẽ hẹp lại hoặc có khi bị tắc tịt. Không khí khi đi qua chỗ hẹp sẽ gặp khó khăn và tạo nên áp lực làm rung các cấu trúc hầu họng và gây ra tiếng ngáy. Và nếu tắc hoàn toàn, thì tiếng ngáy sẽ im bặt và bệnh nhân … ngưng thở.

Các cơn ngưng thở có thể lặp đi lặp lại nhiều lần trong khi ngủ và bệnh nhân không nhất thiết nhận thức được điều này. Vì cơn ngưng thở xảy ra khoảng 10 giây hoặc hơn , và thức giấc xảy ra rất nhanh nên bệnh nhân hoàn toàn không nhận thức được.

Hậu quả của hội chứng ngưng thở – giảm thở khi ngủ:

Khi ngưng thở, lượng oxy trong máu sẽ giảm, giảm cung cấp oxy cho các mô và cơ quan trong cơ thể, trong đó có 2 cơ quan “ quí tộc” ( vì không có gì thay thế được) là tim và não.  Hậu quả là:

-         Tăng huyết áp

-         Bệnh lý tim mạch ( bệnh mạch vành , đột quị)

-         Tiểu đường

-         Hội chứng chuyển hóa

Do não bị thiếu oxy, và giấc ngủ bị rối loạn cũng như chất lượng giấc ngủ giảm, bệnh nhân luôn có cảm giác ngủ không đủ và rất mệt mỏi mặc dù đã ngủ đủ thời gian. Buồn ngủ ngày, giảm trí nhớ và kém tập trung, giảm ham muốn tình dục là những biểu hiện của hội chứng ngưng thở khi ngủ. Do buồn ngủ ngày, mệt mỏi, kém tập trung nên bệnh nhân có thể gây tai nạn giao thông hay tai nạn lao động  do buồn ngủ “không chịu đựng nổi “ khi đang lái xe hay đang làm việc.

Hội chứng ngưng thở khi ngủ thường gặp trên những bệnh nhân nặng cân hay béo phì. Hội chứng này rất thường được chẩn đoán trên các đối tượng này.

Chẩn đoán dựa trên đa ký giấc ngủ thực hiện tại trung tâm giấc ngủ  bởi bác sĩ chuyên khoa . Bác sĩ có thể yêu cầu bệnh nhân thực hiệt nhiều xét nghiệm. Tuy nhiên, tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán hội chứng ngưng – giảm thở khi ngủ là “đa ký hô hấp” hay “đa ký giấc ngủ”. Đa ký hô hấp giúp khảo sát nô hấp, độ bão hòa oxy máu và nhịp tim. Đa ký giấc ngủ giúp khảo sát thêm các giai đoạn giấc ngủ và các cử động cơ thể khi ngủ.

Điều trị hội chứng ngưng thở khi ngủ hiệu quả nhất hiện nay và ít nguy cơ nhất là sử dụng máy áp lực dương liên tục . Máy cung cấp một luồng hơi liên tục vào hầu họng tạo thành một nẹp bằng khí giữ đường thở không xẹp trong khi ngủ. Ngoài ra còn có các điều trị khác như phẫu thuật hay dụng cụ đẩy hàm dưới ra trước.

Ngoài ra còn có một số bệnh lý hô hấp khác liên quan đến giấc ngủ như Hội chứng ngưng – giảm thở trung ương , hội chứng ngưng –giảm thở hỗn hợp, hội chứng béo phì giảm thông khí hay hội chứng tăng kháng trở đường hô hấp trên.