các bệnh hô hấp thường gặp
LƯỢT TRUY CẬP
Trực tuyến18
Lượt truy cập hôm nay1'192
Tổng lượt truy cập1'231'423

 

Hội chứng ngưng thở khi ngủ

Hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn đường thở (Obstructive Sleep Apnea Syndrome: OSAS) mới được biết đến trong vòng bốn thập kỷ qua. Triệu chứng đặc trưng nhất của OSAS là ngủ ngáy. OSAS không những ảnh hưởng đến sức khỏe của bệnh nhân mà còn ảnh hưởng đến giấc ngủ của những người khác ngủ cùng giường. Các nghiên cứu gần đây cho thấy một số trường hợp tử vong đột ngột vào ban đêm trong lúc ngủ có liên quan với OSAS. Trước đây, OSAS thường ít được quan tâm. Nhưng ngày nay, cùng với sự phát triển của khoa học và xã hội, hội chứng này ngày càng được quan tâm hơn và đã đạt được nhiều tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị.

Hội Chứng Ngưng Thở Khi Ngủ (HCNTKN)  là một bệnh lý thường gặp, gây nhiều biến chứng nguy hiểm và bệnh rất khó được tự phát  hiện vì dấu hiệu ngừng thở chỉ xảy ra khi ngủ. Hội chứng ngừng thở khi ngủ là rối loạn đặc trưng bởi sự ngừng thở hoàn toàn hay không hoàn toàn trong khi ngủ dẫn tới tình trạng thiếu ôxy máu.

Khi ôxy trong máu giảm đột ngột gây tăng huyết áp và tạo ra gánh nặng cho hệ tim mạch. Khoảng một nửa số người bị HCNTKN tắc nghẽn sẽ mắc bệnh cao huyết áp, và có nguy cơ xuất hiện biến chứng đột quỵ (tai biến mạch máu não), suy tim, bệnh về mạch máu…

Người bệnh thường không biết mình có vấn đề khi ngủ và tình trạng nặng của nó, người ngủ chung và người trong gia đình thường là người phát hiện được các triệu chứng này của bệnh nhân.  Các biểu hiện của hội chứng này thường rất rõ rệt:

  • Thường thức giấc ban đêm và ngủ gián đoạn, thường thức dậy đi tiểu.
  • Bị ngáy đã kéo dài nhiều năm, tiếng ngáy to, ngưng thở, thở phì phò, thở hổn hển xảy ra vào cuối thời kỳ ngưng thở.
  • Không có cảm giác sảng khoái khi thức vào buổi sáng. Bạn thường nhức đầu buổi sáng
  • Thường buồn ngủ nhiều vào ban ngày. Bạn ngủ khi đang nói chuyện hay điện thoại, lái xe, chờ lúc đèn đỏ.
  • Thường mất chú ý, giảm trí nhớ, giảm tập trung và ham muốn, giảm tiếp xúc xã hội, dễ kích thích, rối loạn chức năng tình dục, đau ngực, tim đập không đều.
  • Bị béo phì đặc biệt phần trên cơ thể, cổ ngắn và to ra.

 

Khi có các biểu hiện trên, người bệnh cần tìm đến bác sỹ chuyên khoa để được khám tầm soát hội chứng ngưng thở khi ngủ

 

Chẩn đoán HCNTKN như thế nào?

- Khai thác bệnh sử

Với những người nghi ngờ bị HCNTKN, cần tập trung vào mức độ của tình trạng thiếu ngủ, kém hoạt động và những dấu chứng, triệu chứng nghi ngờ có liên quan đến rối loạn này. Ngủ ngáy và sự ngưng thở thấy được khi bệnh nhân ngủ là tiêu chuẩn quan trọng trong đánh giá. Xác định ngủ ngáy liên tục, ngắt quãng hoặc chỉ ở một số tư thế là quan trọng. Hỏi người ngủ chung giường với bệnh nhân cũng là yếu tố giúp cho việc chẩn đoán. Những trường hợp nhẹ hơn, biểu hiện tắc nghẽn đường thở xảy ra hầu như trong khi nằm ngửa, trong khi đó nằm nghiêng hoặc sấp thì không. Những dấu hiệu khác bao gồm: tiền sử tăng cân, sử dụng thuốc, rượu hoặc các chất giảm đau khác và một tiền sử về rối loạn giấc ngủ. Những vấn đề về tim mạch, cao huyết áp, bệnh thần kinh cũng nên được xem xét chi tiết. đồng thời cũng cần đánh giá mức độ ngủ ngày, buồn ngủ trong khi làm việc, lái xe hay xảy ra tai nạn, thay đổi nhân cách, kém tập trung, rối loạn chức nãng tình dục. Xem xét thời gian của giấc ngủ, khởi phát ngủ và chất lượng ngủ là manh mối quan trọng.

- Khám lâm sàng

Mục tiêu chính của khám lâm sàng là xem xét toàn bộ những yếu tố nghi ngờ về giải phẫu gây tắc nghẽn đường thở và ghi nhận những tổn thưõng tại chỗ để sửa chữa. Cấu trúc sọ mặt của bệnh nhân HCNTKN là thông tin rất quan trọng. Ngạt mũi thường gặp do quá phát cuống mũi cũng thường gặp ở những bệnh nhân HCNTKN. Thở miệng khi ngủ rất hay gặp. Tuy nhiên, không thể kết luận thở miệng là hoàn toàn do ngạt mũi.

Khám họng, hạ họng thường được các bác sĩ tai mũi họng quan tâm nhằm tìm kiếm những nếp niêm mạc thừa dày lên ở hạ họng, lưỡi gà và khẩu cái mềm. độ sâu và rộng của hạ họng, sự quá phát của amidal cũng được xem xét.

Hàm tụt ra sau, hàm nhỏ, lưỡi lớn có thể gặp.

Nội soi ống soi mềm có ích trong việc đánh giá đường thở của bệnh nhân HCNTKN.

Bệnh nhân có thể được chỉ định đo đa ký hô hấp hoặc đa ký giấc ngủ để xác định chính xác mức độ nặng nhẹ của bệnh

  • Máy đa ký hô hấp giúp phát hiện các ca bị ngưng thở lúc ngủ mức độ trung bình nặng đến rất nặng. Bước đầu đánh giá mức độ ngưng thở lúc ngủ ở những ca trung bình trở xuống. Ưu thế tiện lợi, mang về ngủ tại nhà kết quả sẽ có nhanh hơn.
  • Máy đa ký giấc ng giúp phát hiện các trường hợp ngưng thở tắc nghẽn lúc ngủ từ nhẹ đến nặng. Đánh giá được chất lượng giấc ngủ. Đánh giá các rối loạn tâm thần kinh trong lúc ngủ. Phát hiện các rối loạn cơ. Phát hiện các bất thường về điện não, điện tim trong lúc ngủ.